Izabella Korzecka

03 maja 2026

ARTS & CRAFTS — FILOZOFIA TWORZENIA OGRODU

Gdy ktoś pyta mnie o mój ulubiony styl ogrodowy, bez wahania wskazuję na Arts & Crafts. To nie tylko estetyka - to filozofia tworzenia przestrzeni, która głęboko rezonuje z moimi wartościami i misją projektowania ogrodów. Filozofia, która narodziła się w Anglii w drugiej połowie XIX wieku, a dziś wydaje się bardziej aktualna niż kiedykolwiek.

 

  • Arts & Crafts – tak to się zaczęło
  • Styl ogrodowy i filozRuch ofia życia
  • Piękno i użyteczność - razem, nie osobno
  • Najpiękniejsze ogrody w stylu Arts & Crafts
  • Renesans stylu Arts & Crafts – odpowiedź na dzisiejsze potrzeby

 

Ruch Arts & Crafts – tak to się zaczęło

Zaczęło się od buntu. Arts & Crafts (Sztuka i Rzemiosło) to ruch społeczny i artystyczny, który narodził się w Anglii w drugiej połowie XIX wieku jako sprzeciw dla bezdusznej produkcji przemysłowej. Jego początkowe przesłanie dotyczące ochrony społeczności drobnych wytwórców, dla których praca ich rąk była jedynym źródłem utrzymania, stopniowo rozszerzało się na inne sfery życia i twórczości, aż w końcu stało się głębszą filozofią życia - uważnego, niekonsumpcyjnego, szanującego człowieka i jego pracę oraz to co naturalne, wytworzone w niewielkiej liczbie egzemplarzy, a przez to unikalne.

 

Styl ogrodowy i filozofia życia

Środowiskiem naturalnym dla wdrażania tej filozofii stały się ogrody, których przestrzeń zaczęto kształtować zgodnie z ideą Arts & Crafts.

Twórczynią zasad projektowania ogrodów w myśl idei Arts & Crafts oraz najwybitniejszą przedstawicielką tego stylu była Gertrude Jekyll (1843-1932). Artystka, malarka, fotografka. Ogrodnictwem zajęła się w dojrzałym wieku na skutek słabnącego wzroku. Stworzyła ponad 400 projektów ogrodów, które  traktowała jak żywe płótno, tworząc z nich prawdziwe dzieła sztuki.

William Morris, jeden z ojców tego ruchu, napisał w książce Piękno życia (1880): „Nie miejcie w swoich domach niczego, czego nie uważacie za użyteczne lub piękne.”. Kiedy przekładam tę myśl na ogród, od razu widzę przestrzeń, w której każdy element na równi posiada wartość estetyczną i użytkową:

  • ścieżka z kamienia jest piękna i prowadzi do kolejnych miejsc w ogrodzie,
  • drewniana pergola obrośnięta różą stanowi atrakcyjny element małej architektury ogrodowej i daje cień w upalne dni,
  • grządka z ziołami pachnie i karmi,
  • żywopłot grabowy dzieli przestrzeń, chroni od wiatru oraz, starannie uformowany, przyciąga uwagę i zdobi ogród.

 

Piękno i użyteczność - razem, nie osobno

Ogród w stylu Arts & Crafts – czyli jaki? Oto niektóre z zasad tworzenia ogrodu charakterystycznych dla stylu Arts & Crafts.

  • Wnętrza ogrodowe. Ogród nie jest jedną otwartą przestrzenią, lecz spójną całością połączonych ze sobą kolejnych „pokoi ogrodowych”. „Ściany” tych wnętrz to żywopłoty z cisu, grabu lub buka czy murki wykonane z kamienia lub starej cegły.
  • Formalna struktura, swobodna roślinność. Geometryczna kompozycja przestrzeni i naturalistyczne, nieuczesane nasadzenia. Formalną strukturę ogrodu łagodzą gęste, swobodne nasadzenia roślin wylewających się z rabat na ścieżki wyłożone naturalnymi materiałami. Ta pozorna sprzeczność jest wielkim atutem stylu Arts & Crafts.
  • Jedność domu i ogrodu. Dom i ogród mówią tym samym językiem. Są spójne co do formy, kolorystyki i materiałów. Na przykład kamień zastosowany w elewacji domu powraca w formie murku oporowego w ogrodzie. Kolor okiennic powtórzony jest na altanie czy pergoli. Ogród nie istnieje obok domu – wyrasta z niego.
  • Naturalne materiały. Kamień, stare drewno, cegła, kuta stal – prawdziwe, bez imitacji. Często z odzysku, nadszarpnięte zębem czasu i pełne historii. Nawierzchnie z kamienia, stopnie schodów, czy obrzeża rabat z belek, które kiedyś podtrzymywały strop stodoły, stanowią piękną oprawę dla roślin, nie konkurując z nimi.
  • Gęste, obfite nasadzenia. Rośliny rozmieszczone warstwowo i gęsto – byliny, trawy, krzewy i pnącza przenikają się, tworząc efekt bujności i naturalności. Kwiaty „wylewają się” z rabat, same się rozsiewają, pokrywając sobą wolne przestrzenie.

 

Najpiękniejsze ogrody w stylu Arts & Crafts

Hidcote Manor Garden, Gloucestershire, Wielka Brytania –  jeden z najsłynniejszych ogrodów, stworzony przez Lawrence'a Johnstona na początku XX wieku, wywarł piętno na sztuce ogrodowej minionego wieku. To właśnie Hidcote spopularyzował ideę „garden rooms”, która dziś jest synonimem stylu Arts & Crafts.

Plan your visit Hidcote | Gloucestershire | National TrustŹródło: www.nationaltrust.org.uk

 

English Gardens: visit Hidcote Manor Gardens with Sisley Garden Tours Źródło: www.sisley.co.uk/hidcote/

 

Sissinghurst Castle Garden, Kent – ogród Vity Sackville-West i Harolda Nicolsona, tworzony od lat 30-tych XX wieku. Elegancki, powściągliwy w dodatkach. Wzorzec harmonii między formą a swobodą.

Sissinghurst Castle Garden | Kent | National TrustŹródło: www.nationaltrust.org.uk

GPOD on the Road: Sissinghurst Castle Garden in Late May - Fine GardeningŹródło: www.finegardening.com

 

Great Dixter, East Sussex – ogród projektu Christophera Lloyda. Bardziej eksperymentalny i żywiołowy niż Hidcote, słynący z wyróżniających się gatunków roślin.

Długa Granica w Great Dixter, Northiam, niedaleko Rye. © Carol CasseldenŹródło: www.visit1066country.com

Rodmarton Manor, Cotswolds — często opisywany jako kwintesencja stylu Arts & Crafts. Dom i ogród budowane przez kilka pokoleń jednej rodziny, z kamienia i drewna, przez lokalnych rzemieślników.

Źródło: thegallopinggardener.blogspot.com

 

Renesans stylu Arts & Crafts – odpowiedź na dzisiejsze potrzeby

Ruch Arts & Crafts był reakcją na problemy, z którymi mierzyli się ludzie na przełomie XIX i XX wieku: na przemysłową bezduszność, na świat, w którym liczy się tylko wydajność, a piękno i autentyczność schodzą na dalszy plan.

Idea, która przyświecała twórcom ogrodów sto lat temu, przeniesiona na realia, w których żyjemy obecnie, może być, moim zdaniem, antidotum na problemy, z którymi mierzymy się w XXI wieku, takie jak niedobory wody, degradacja środowiska i ocieplenie klimatu.

Dla mnie osobiście idea Arts & Crafts to wyraz troski o środowisko i człowieka. Nie tylko konkretna estetyka, ale sposób myślenia o ogrodzie. Naturalne materiały, często wykorzystane ponownie w inny, niż pierwotny sposób, ogród wpisany w kontekst domu i otoczenia, piękny i użyteczny zarazem.

To wartości, które można nazwać zrównoważonym projektowaniem. Ogród zaprojektowany zgodnie z tymi wartościami staje się przestrzenią, w której niewątpliwie żyje się lepiej.

Jeśli marzysz o takim ogrodzie – skontaktuj się ze mną 😊

 

* zdjęcie na górze strony: The Working Garden, West Sussex, Wielka Brytania, źródło: The Gardeners World, BBC

03 maja 2026

ARTS & CRAFTS — FILOZOFIA TWORZENIA OGRODU

Gdy ktoś pyta mnie o mój ulubiony styl ogrodowy, bez wahania wskazuję na Arts & Crafts. To nie tylko estetyka - to filozofia tworzenia przestrzeni, która głęboko rezonuje z moimi wartościami i misją projektowania ogrodów. Filozofia, która narodziła się w Anglii w drugiej połowie XIX wieku, a dziś wydaje się bardziej aktualna niż kiedykolwiek.

 

  • Arts & Crafts – tak to się zaczęło
  • Styl ogrodowy i filozRuch ofia życia
  • Piękno i użyteczność - razem, nie osobno
  • Najpiękniejsze ogrody w stylu Arts & Crafts
  • Renesans stylu Arts & Crafts – odpowiedź na dzisiejsze potrzeby

 

Ruch Arts & Crafts – tak to się zaczęło

Zaczęło się od buntu. Arts & Crafts (Sztuka i Rzemiosło) to ruch społeczny i artystyczny, który narodził się w Anglii w drugiej połowie XIX wieku jako sprzeciw dla bezdusznej produkcji przemysłowej. Jego początkowe przesłanie dotyczące ochrony społeczności drobnych wytwórców, dla których praca ich rąk była jedynym źródłem utrzymania, stopniowo rozszerzało się na inne sfery życia i twórczości, aż w końcu stało się głębszą filozofią życia - uważnego, niekonsumpcyjnego, szanującego człowieka i jego pracę oraz to co naturalne, wytworzone w niewielkiej liczbie egzemplarzy, a przez to unikalne.

 

Styl ogrodowy i filozofia życia

Środowiskiem naturalnym dla wdrażania tej filozofii stały się ogrody, których przestrzeń zaczęto kształtować zgodnie z ideą Arts & Crafts.

Twórczynią zasad projektowania ogrodów w myśl idei Arts & Crafts oraz najwybitniejszą przedstawicielką tego stylu była Gertrude Jekyll (1843-1932). Artystka, malarka, fotografka. Ogrodnictwem zajęła się w dojrzałym wieku na skutek słabnącego wzroku. Stworzyła ponad 400 projektów ogrodów, które  traktowała jak żywe płótno, tworząc z nich prawdziwe dzieła sztuki.

William Morris, jeden z ojców tego ruchu, napisał w książce Piękno życia (1880): „Nie miejcie w swoich domach niczego, czego nie uważacie za użyteczne lub piękne.”. Kiedy przekładam tę myśl na ogród, od razu widzę przestrzeń, w której każdy element na równi posiada wartość estetyczną i użytkową:

  • ścieżka z kamienia jest piękna i prowadzi do kolejnych miejsc w ogrodzie,
  • drewniana pergola obrośnięta różą stanowi atrakcyjny element małej architektury ogrodowej i daje cień w upalne dni,
  • grządka z ziołami pachnie i karmi,
  • żywopłot grabowy dzieli przestrzeń, chroni od wiatru oraz, starannie uformowany, przyciąga uwagę i zdobi ogród.

 

Piękno i użyteczność - razem, nie osobno

Ogród w stylu Arts & Crafts – czyli jaki? Oto niektóre z zasad tworzenia ogrodu charakterystycznych dla stylu Arts & Crafts.

  • Wnętrza ogrodowe. Ogród nie jest jedną otwartą przestrzenią, lecz spójną całością połączonych ze sobą kolejnych „pokoi ogrodowych”. „Ściany” tych wnętrz to żywopłoty z cisu, grabu lub buka czy murki wykonane z kamienia lub starej cegły.
  • Formalna struktura, swobodna roślinność. Geometryczna kompozycja przestrzeni i naturalistyczne, nieuczesane nasadzenia. Formalną strukturę ogrodu łagodzą gęste, swobodne nasadzenia roślin wylewających się z rabat na ścieżki wyłożone naturalnymi materiałami. Ta pozorna sprzeczność jest wielkim atutem stylu Arts & Crafts.
  • Jedność domu i ogrodu. Dom i ogród mówią tym samym językiem. Są spójne co do formy, kolorystyki i materiałów. Na przykład kamień zastosowany w elewacji domu powraca w formie murku oporowego w ogrodzie. Kolor okiennic powtórzony jest na altanie czy pergoli. Ogród nie istnieje obok domu – wyrasta z niego.
  • Naturalne materiały. Kamień, stare drewno, cegła, kuta stal – prawdziwe, bez imitacji. Często z odzysku, nadszarpnięte zębem czasu i pełne historii. Nawierzchnie z kamienia, stopnie schodów, czy obrzeża rabat z belek, które kiedyś podtrzymywały strop stodoły, stanowią piękną oprawę dla roślin, nie konkurując z nimi.
  • Gęste, obfite nasadzenia. Rośliny rozmieszczone warstwowo i gęsto – byliny, trawy, krzewy i pnącza przenikają się, tworząc efekt bujności i naturalności. Kwiaty „wylewają się” z rabat, same się rozsiewają, pokrywając sobą wolne przestrzenie.

 

Najpiękniejsze ogrody w stylu Arts & Crafts

Hidcote Manor Garden, Gloucestershire, Wielka Brytania –  jeden z najsłynniejszych ogrodów, stworzony przez Lawrence'a Johnstona na początku XX wieku, wywarł piętno na sztuce ogrodowej minionego wieku. To właśnie Hidcote spopularyzował ideę „garden rooms”, która dziś jest synonimem stylu Arts & Crafts.

Plan your visit Hidcote | Gloucestershire | National TrustŹródło: www.nationaltrust.org.uk

 

English Gardens: visit Hidcote Manor Gardens with Sisley Garden Tours Źródło: www.sisley.co.uk/hidcote/

 

Sissinghurst Castle Garden, Kent – ogród Vity Sackville-West i Harolda Nicolsona, tworzony od lat 30-tych XX wieku. Elegancki, powściągliwy w dodatkach. Wzorzec harmonii między formą a swobodą.

Sissinghurst Castle Garden | Kent | National TrustŹródło: www.nationaltrust.org.uk

GPOD on the Road: Sissinghurst Castle Garden in Late May - Fine GardeningŹródło: www.finegardening.com

 

Great Dixter, East Sussex – ogród projektu Christophera Lloyda. Bardziej eksperymentalny i żywiołowy niż Hidcote, słynący z wyróżniających się gatunków roślin.

Długa Granica w Great Dixter, Northiam, niedaleko Rye. © Carol CasseldenŹródło: www.visit1066country.com

Rodmarton Manor, Cotswolds — często opisywany jako kwintesencja stylu Arts & Crafts. Dom i ogród budowane przez kilka pokoleń jednej rodziny, z kamienia i drewna, przez lokalnych rzemieślników.

Źródło: thegallopinggardener.blogspot.com

 

Renesans stylu Arts & Crafts – odpowiedź na dzisiejsze potrzeby

Ruch Arts & Crafts był reakcją na problemy, z którymi mierzyli się ludzie na przełomie XIX i XX wieku: na przemysłową bezduszność, na świat, w którym liczy się tylko wydajność, a piękno i autentyczność schodzą na dalszy plan.

Idea, która przyświecała twórcom ogrodów sto lat temu, przeniesiona na realia, w których żyjemy obecnie, może być, moim zdaniem, antidotum na problemy, z którymi mierzymy się w XXI wieku, takie jak niedobory wody, degradacja środowiska i ocieplenie klimatu.

Dla mnie osobiście idea Arts & Crafts to wyraz troski o środowisko i człowieka. Nie tylko konkretna estetyka, ale sposób myślenia o ogrodzie. Naturalne materiały, często wykorzystane ponownie w inny, niż pierwotny sposób, ogród wpisany w kontekst domu i otoczenia, piękny i użyteczny zarazem.

To wartości, które można nazwać zrównoważonym projektowaniem. Ogród zaprojektowany zgodnie z tymi wartościami staje się przestrzenią, w której niewątpliwie żyje się lepiej.

Jeśli marzysz o takim ogrodzie – skontaktuj się ze mną 😊

 

* zdjęcie na górze strony: The Working Garden, West Sussex, Wielka Brytania, źródło: The Gardeners World, BBC

Projektuję w Warszawie, Płocku i okolicach

Telefon: +48 667 559 804

Email: pracownia@ogrodybelle.pl

 


 

 2026 Izabella Korzecka Belle Jardin | All Rights Reserved